Ali Aksoy

Son günlerde “şans” oyunlarının dindeki yeri tartışılmakta, kimi cenahça “dinen haram olduğu” , kimilerince de “bunun kumar olmadığı, kimsenin yuvasını batırmadığı, hatta toplanan paralarla ilgili idarenin okul vs. hayır işleri yaptığı” söylenmektedir.

Kanımca, bu meselenin en zararlı yönü insanların hayatı algılamasında “şans – tesadüf” gibi kavramlara inanmalarını pekiştirmesidir.

Kazananların çoğu, “şansım yaver gitti” diyecek, kaybedenlerin çoğu da “şansım yok” diyecektir.

Halbuki hayatta tesadüfe yer ve imkan tanımak Allah’ın alemler üzerindeki mutlak kontrolünü / gözeticiliğini inkar etmek demektir.

İşin nasıl gerçekleştiği hususundaki tartışma ayrı bir konu olmakla birlikte, Yunus’un kura meselesi de işin şansa değil, takdire bağlı olduğunu göstermektedir.

Rızkın dağıtım ve takdiri de Allah’a aittir. Şanş veya tesadüf gibi kavramlar rızkın dağıtımında etkin değildir. Bu türlü yaklaşımlar, rızkın talep edilebileceği örnek yahut uygun yollar da değildir.

Milli Piyango idaresinin elde ettiği gelirle yaptığı güzel işler de gözden kaçırılmamalı. Sonuç olarak , birilerinin bu türlü etkinlikler sebebiyle yuvası batmıyor ama asli görevlerini yerine getirmekte zaafa düşmüş bir devlet şu veya bu şekilde bu işler sayesinde bir kısım hayra vesile oluyor. Hayrı gerçekleştirmeye yarayan bedel de bu çekilişe katılanlardan elde ediliyor.

Bu işe katılanların ne kadarının böyle bir hayrı doğrudan doğruya niyet ettiği hususu ise tartışmalıdır. Bir nevi, kastedilmeksizin oluşmuş bir hayır diyebiliriz.

Fakat, her ne kadar bir hayra sebep olunsa da rızkın ne şekilde dağıtıldığı bilincinde ve şans-tesadüf gibi kavramların pekişmesi sebebiyle inançta oluşan hasar elde edilen faydadan daha fazladır.

İnsan psikolojisinin deneysel gözlemlere dayalı tespitlerine göre tutumlar şu şekilde oluşur:

Bilgi / veri , duyguyu, duygular davranışları, davranışlar tutumları oluşturur.

İnsan, tutarlı olmak, tutarlı görünmek eğilimindedir. Bazen, oturaklaşmış bir tutuma dayanmayan hareketler de sergileriz. Bu defa, iş tersine çalışır. Davranışımızı haklı ve tutarlı gösterecek inanışlar geliştiririz. Bunun en yalın ifadesi, “İnandıkları gibi yaşamayanlar, yaşadıkları gibi inanmaya başlarlar” sözünde anlam bulmaktadır.

Bir insan, her ne kadar şans-tesadüf gibi kavramlara inanmıyorum dese de, insanların genel algısında şans veya tesadüf sonucu ortaya çıktığına inanılan bir sonucu umud ederek böyle bir oyuna katılır, bunu sürekli hale getirirse, davranış kendisi ile tutarlı bir inanış doğuracaktır.

Yeterli bir koruma sağlayacak inanışa sahip olmayan insanlarda davranışın oluşturduğu bu inanç arızalı bir derecede görünüm arzedebilir.

Şans ve tesadüfe inanan bir insan başına gelen her musibeti yahut nimeti de şans ve tesadüfe bağlamaya başlayabilir.

Musibetleri şans ve tesadüfe bağlayanlar; Devamını Okumak için »

HANİFLER PROTOKOLÜ / BEYATI

01 – Allah’tan başka hiçbir ilah tanımamak, Allah’tan başkasını herhangi bir anlamda kutsallaştırmamak. Şirkin açığından da gizlisinden de uzak durmak.

02 – Kuran’a iman etmek, vahye tabi olmak. Kuran’a ve akla aykırı, şüpheli, çelişkili inanışlardan uzak durmak.

03 – Ahiret gününe, ölümden sonra hesaba çekilmeye inanmak.

04 – Hz. Muhammed’e ve ondan önce gönderilen tüm Peygamberlere ve getirdiklerine iman etmek, hiçbir Peygamber’i bir diğerinden ayırd etmeksizin sevmek.

05 – Tüm eylem ve sözlerimizde adaleti gözetmek, kendi aleyhimizde de olsa adaletle muamele etmek, ahitleri yerine getirmek. Her kim için olursa olsun, her tür ve seviyedeki adaletsizliğe karşı çıkmak, direnmek.

06 – Daima hayra ve barışa yönelmek, hayır ve barış yolunda işi ehline teslim ederek, iş yapıp değer üretmeyi, güzel düşünüp güzel davranmayı en büyük ibadet olarak görmek.

07 – Tavır ve sözlerimizde çelişkili tutumlardan uzak durmak, özü – sözü doğru olmak.

08 – Mutlak iyiliğe erişmenin tek yolunun ihtiyaç fazlasından, en sevilen şeylerden harcamak olduğuna inanmak ve bu eylemi her koşul ve şartta ihtiyaç sahipleri için yerine getirmek.

09 – İnsanların inançlarından dolayı onlara baskı yapan, onları yurtlarından süren, işkence ve eziyet eden her zorbaya kati olarak ve ebediyen düşmanlık ve kin beslemek.

10 – Allah’ın indirdiğini tüm insanlara ulaştırmak, anlatmak, tebliğe mani olan her engele karşı düşmanlık ve buğz beslemek. Tebliği zaman ve zeminin imkan ve ihtiyaçlarını göz önüne alarak en güzel yolla, Kuran’la yapmak

11 – Allah’ın ihsan ettiği nimete, onu gereği gibi kullanarak şükretmek.

12 – İman edenlerle din muharebesi yapmamış, zorbalara aktif olarak destek vermeyen her insanla iyi ilişkiler kurmak, iman edenleri ise mutlak kardeşlerimiz olarak görmek.

13 – Tebliğ ettiğimiz şeylerde bize biat edenlerle, biat ettikleri iş hususunda hiçbir kınayanın kınamasından korkmadan, yalnız Allah’a güvenip dayanarak çalışmak, müşavere ile iş ve değer üretmek.

14 – Kendi içimizden çıkan idarecilere itaat etmek, doğrularını tasdik etmek, yanlışlarını düzeltmek.

15 – Üstünlüğün herhangi bir şeydeki çoklukta değil, Allah’ın beğeneceği ve destek vereceği bir inançta ortaya çıkacağına inanmak. Allah hakkında asla ümitsizlik beslememek.

16 – Başımıza gelen her musibette önce kendimizi hesaba çekmek, kendimizdeki kusurları arayıp düzeltmeye çalışmak. Allah’ın yazdığından başkasının vukuu bulmayacağına inanarak zorluklara sabır ve tahammül göstermek.

17 – Örfü / güzelliği emretmek, kötülüğe engel olmaya çalışmak.

18 – Sünnetullah kaidelerini araştırmak, araştırılmasına katkı sağlamak, bu yolda her türlü tabu ve tutuculuktan uzak durarak bilimsel verilere değer vermek.

19 – Elde edilen / elimizde bulunan her türlü kolaylaştırıcı hayrı tüm insanlığın hizmetine sunarak, din, dil, ırk, sınıf gibi hiçbir ayrım gözetmeksizin, tüm iş ve söylemimizde bütün insanlar için en hayırlı bir topluluk olmayı hedeflemek.